Onderzoeksinstrument Eigenaarschap leerlingen

Hoe bereid je de afname van de vragenlijst eigenaarschap leerlingen voor?

Stap 1: Zorg dat er toestemming is van ouders/verzorgers voor het afnemen van de vragenlijst.

Bekijk in het document Extra informatie Onderzoeksinstrumenten hoe je veilig omgaat met gegevens en toestemming regelt.

Stap 2: De vragenlijst voor leerlingen is geschikt voor leerlingen uit de bovenbouw van het basisonderwijs en leerlingen uit het voortgezet onderwijs. Specifieke woorden die afhankelijk zijn van de schoolcontext, bijvoorbeeld docent in plaats van leerkracht, kunnen aangepast worden. Zorg dat de inhoud wel hetzelfde blijft.

Stap 3: Print de vragenlijst uit voor een afname op papier of bereid een online afname voor via bijvoorbeeld Survey Monkey of Google Forms. 

Hoe voer je de afname van de vragenlijst uit?

Stap 1: Geef uitleg aan respondenten over het invullen van de vragenlijst op papier, of neem de uitleg over bij de introductie of toelichting van een online vragenlijst.

• De vragenlijst gaat over het ervaren van eigenaarschap voor een vak/activiteit of voor school in het algemeen. De respondent wordt gevraagd naar de huidige en de ideale situatie. Let op: de vragenlijst voor de schoolleider gaat alleen over de huidige situatie.
• Vertel de respondenten dat de vragen anoniem worden verwerkt. De respondent moet zich vrij voelen in het beantwoorden van de vragen.
• Vertel de respondent uit hoeveel vragen de vragenlijst bestaat.
• De respondent leest de toelichting voor het invullen van de vragenlijst.
• De respondent leest een stelling en omcirkelt één van de 5 antwoordcategorieën. Let op: de vragenlijst voor de schoolleider gaat over een schaal van 1 tot 10.
• Als de respondent klaar is, geeft hij/zij de vragenlijst aan jou of slaat hij/zij de antwoorden digitaal op.

Stap 2: Sla zowel de papieren als de digitale vragenlijst op een beveiligde plek op. 

Bekijk hier hoe je veilig om gaat met gegevens en toestemming regelt.

Hoe analyseer je de verkregen antwoorden?

Stap 1: De antwoorden van respondenten worden ingevoerd in een Excel-format. Bij een online afname kunnen antwoorden worden geëxporteerd naar Excel. Bij een papieren afname worden antwoorden handmatig ingevoerd in Excel (invoertijd 1 minuut per respondent). Wanneer een respondent meerdere antwoorden heeft gegeven of geen antwoord gegeven heeft dan vul je niets in. Belangrijk is dat in het Excel-format alleen cijfers komen te staan. De cijfers staan voor de antwoorden van de respondenten (‘Bijna nooit’=1, ‘Zelden’=2, ‘Soms wel, soms niet’=3, ‘Vaak’=4 en ‘Bijna altijd’=5). Let op: de antwoorden van de schoolleider gaan over een schaal van 1 tot 10. 

Stap 2: De antwoorden van respondenten worden in het Excel-format geanalyseerd door eerst een gemiddelde te berekenen van alle gegeven antwoorden per stelling. De stellingen die samen het eigenaarschap van leerlingen meten vormen een zogenoemde schaal. In het Excel-format staat ook een gemiddelde voor de schaal.

Stap 3: Het Excel-format geeft informatie over de betrouwbaarheid, het gemiddelde en de standaardafwijking. Het tabblad ‘resultaten vergelijken’ geeft inzicht in de verschillende resultaten van de verschillende doelgroepen. Let op: omdat de vragenlijsten voor schoolleiders en ouders maar één item per schaal bevatten, is deze vorm van betrouwbaarheid niet van toepassing en kan deze niet getoond worden.

Wat vertellen de resultaten je?

Stap 1: Bekijk het gemiddelde, de betrouwbaarheid en de standaardafwijking van de schalen. Als respondenten een hoge score hebben op deze schalen, betekent dit dat leerlingen meer eigenaarschap ervaren. Aan de hand van de gemiddelde score kan antwoord worden gegeven op de vraag in welke mate leerlingen zelf eigenaarschap ervaren. Het vergelijken van de uitkomsten over de huidige situatie en de ideale situatie, kan inzicht geven in welke thema’s belangrijk zijn om (als eerste) op te pakken. Ook het vergelijken van de uitkomsten tussen leerlingen en docenten (op de corresponderende vragen) kan meer inzicht geven in of er verschillen zijn en of hiervoor een aanpak nodig of wenselijk is.

Bekijk hier waarom het belangrijk is de betrouwbaarheid te controleren en hoe je standaardafwijkingen interpreteert.

Wat kun je vervolgens doen met de resultaten?

• Schoolleiders en docenten kunnen de vragenlijst gebruiken om in gesprek te gaan met elkaar, met leerlingen en met ouders over de mate waarin eigenaarschap ervaren wordt op school. 
• Je kunt de vragenlijsten gebruiken om klassen te vergelijken, vooruitgang in de implementatie van eigenaarschap te volgen, te ontdekken op welk vlak zich moeilijkheden afspelen en hoe deze te verbeteren.
• Je kunt het onderwijs aanpassen met als doel eigenaarschap van leerlingen (verder) te verhogen.
• Je kunt zoeken naar onderliggende redenen voor een eventuele tegenvallende ervaringen van eigenaarschap van leerlingen. Hiervoor kunnen leerlingen en leraren worden geïnterviewd. Gebruik daarvoor de interviewtool leraren.