Leerlingen vragen in LAKS-monitor om meer inspraak en aandacht voor het curriculum en welbevinden
Maak extra werk van leerlingeninspraak, de aansluiting van het curriculum op de leerbehoeften van leerlingen, welbevinden en de sociale veiligheid op school. Dit geeft een meerderheid van de ruim 30.000 vo-leerlingen aan die dit jaar deelnamen aan de LAKS-monitor - het tevredenheidsonderzoek van het LAKS. De monitor laat zien dat een ruime meerderheid van de leerlingen tevreden is over het onderwijs en de sfeer, maar dat er op een aantal gebieden wel een gat zit tussen schoolbeleid en hun behoeften. De uitkomsten – beschikbaar op zowel landelijk als schoolniveau – bieden een goed vertrekpunt voor het gesprek tussen leerlingen, leraren en schoolleiding over nog te zetten stappen om dit gat te dichten.
Leerlingen blijven over het algemeen tevreden over hun school, zo laat de LAKS-monitor 2026 zien. Leerlingen gaven hun school dit jaar gemiddeld een 6,7 als rapportcijfer; in 2025 was dit een 6,6, in 2024 een 6,5 en in 2023 een 6,7. Met name over hun docenten en de schoolveiligheid tonen veel leerlingen zich positief.
Op een aantal vlakken komen uit de nieuwe monitor echter aandachtspunten naar voren voor scholen:
Lessen en toetsen
Een kleine 50% van de leerlingen geeft aan tevreden te zijn met wat zij leren op school en 41% is positief over hun lessen en toetsen. Slechts een op de vijf leerlingen vindt daarnaast dat verschillende vakken goed op elkaar worden afgestemd.
Specifiek geeft de helft van de leerlingen aan dat lessen onvoldoende aansluiten op de actualiteit en dat nieuws nooit ter sprake komt in de klas. Het LAKS maakt zich zorgen om deze trend, waarbij met name algoritmes het nieuws bepalen wat leerlingen lezen of zien.
Het geboden onderwijs lijkt zo niet altijd aan te sluiten op de leerbehoeften en leefwereld van leerlingen. Deze uitkomsten zijn interessant voor scholen in het kader van de lopende curriculumherziening.
Mogelijkheden op school
Ruim de helft van de leerlingen kan extra vakken of activiteiten volgen als ze dat willen. Iets minder dan de helft van de leerlingen is positief over de extra activiteiten buiten de les, een kwart is dat juist niet.
Daarnaast heeft 80% van de leerlingen op school toegang tot boeken, computers en ander lesmateriaal dat zij nodig hebben.
Deze cijfers laten zien dat de toegang tot goede extra activiteiten en benodigd lesmateriaal voor nog niet voor alle leerlingen goed geregeld is. Dit is een belangrijk aandachtspunt in het kader van talentontwikkeling en kansengelijkheid.
Sociale veiligheid en welbevinden
82% van de leerlingen voelt zich veilig op school. Toch blijkt uit de monitor dat iets meer dan 40% van de leerlingen de afgelopen drie maanden te maken heeft gehad met één of meerdere soorten van pesten. Ruim de helft van de leerlingen is positief over wat de school doet tegen pesten. Ruim een op de vijf is hier juist niet tevreden over; dit is nog een belangrijk aandachtspunt.
Daarnaast is een aandachtspunt dat ongeveer de helft van de leerlingen aangeeft wel eens stress te ervaren door school. Om scholen te helpen die de toetsdruk voor leerlingen willen verminderen, zijn de VO-raad en het LAKS het project Toetsdruk gestart.
Leerlingeninspraak en -participatie
Leerlingen ervaren relatief weinig inspraak, zo komt naar voren in de monitor. Zo geeft 14% van de leerlingen aan wel eens gevraagd te worden wat ze van de lessen vinden en wordt dit aan 55% nooit gevraagd. Ongeveer 30% van de leerlingen geeft aan ontevreden te zijn met wat school met hun meningen of ideeën doet. Wel heeft ruim 70% van de leerlingen een leerlingenraad op school; een kwart weet niet of dat zo is.
De monitor maakt zo duidelijk dat er nog een flinke stap te zetten is in leerlingeninspraak. Samen met het LAKS zet ook de VO-raad zich hier voor in; leerlingbetrokkenheid is cruciaal voor de ontwikkeling van burgerschapsvaardigheden van leerlingen en levert scholen waardevol feedback op over hun onderwijs en beleid. Momenteel werken het LAKS en de VO-raad aan een herziening van het ‘Convenant leerlingeninspraak’, dat deze zomer gepresenteerd wordt.
Op deze website vinden scholen alle landelijke resultaten en kunnen ze daarnaast de resultaten van hun eigen school vergelijken met eerdere jaren en het landelijk gemiddelde. Op basis van deze resultaten kunnen leerlingen, leraren en schoolleiding met elkaar in gesprek over aandachts- en verbeterpunten voor hun school.
Ook het LAKS-monitor spel helpt scholen en leerlingenraden om op een interactieve manier met de resultaten aan de slag te gaan.
Over de LAKS-monitor
De LAKS-monitor is een landelijk, jaarlijks terugkerend tevredenheidsonderzoek over het voortgezet onderwijs, voor en door leerlingen. Doel van de monitor is om leerlingen een stem te geven over het onderwijs en scholen te helpen het gesprek aan te gaan over wat goed gaat en wat beter kan.
