Onderwijs verzoekt Tweede Kamer: geef scholen beheer over devices leerlingen
Zorg dat VO-scholen devices van leerlingen in eigen beheer krijgen. Dat was de oproep van onderwijsbestuurder Tijmen Smit van het Kalsbeek College bij het Rondetafelgesprek AI in het Funderend Onderwijs met de Tweede Kamercommissie Onderwijs op 1 april 2026. De Tweede Kamer organiseerde dit gesprek om meer kennis te vergaren op het AI-dossier als voorbereiding op het Tweede Kamerdebat Leermiddelen, Digitalisering en Onderwijsondersteuning van donderdag 9 april.
Luide oproep voor devices in eigen beheer
In de ogen van Smit kan een schoolbestuur pas instaan voor kwalitatief goed en veilig gebruik van AI als het de devices beheert waarop leerlingen werken. Dit sluit bovendien aan bij het Normenkader, waarin scholen wordt gevraagd om mobile device management. Nu is het in het voortgezet onderwijs nog het meest gangbaar dat leerlingen zelf hun eigen laptop of device aanschaffen. Dat werpt een drempel op voor scholen om deze devices in eigen beheer te nemen. Tegelijkertijd kan dit niet uit de huidige opzet van de lumpsum. Het onderbrengen van devices in de Wet gratis schoolboeken kan hierbij een oplossing zijn.
Oproep voor een publieke AI-hub
Naast zijn oproep voor voor devices maakte Smit zich hard voor een publieke AI-Hub voor het funderend onderwijs. Hiervoor wordt gekeken naar het Npuls-initiatief EduGenAI, waarmee scholen in het MBO, HBO en WO op een veilige manier gebruik kunnen maken van de bestaande LLM’s – commercieel en open source. Waarom organiseren we niet iets soortgelijks in het Funderend Onderwijs?
Ook andere partijen riepen op voor deze publieke AI-Hub voor het PO en VO. Naast NOLAI en Npuls was ook Kennisnet-voorzitter Larissa Zegveld voorstander van deze veilige schil rondom het bestaande aanbod van taalmodellen – commercieel en opensource. “De middelen in het onderwijs zijn op dit vlak ongelijk verdeeld tussen het Hoger Onderwijs en het Funderend Onderwijs. Trek die sectoren gelijk,” aldus Zegveld.
NOLAI-directeur Inge Molenaar wees – naast een goedwerkende nationale infrastructuur – ook op de essentiële rol voor de docent en de wezenlijke verschillen tussen educatieve AI-systemen en generieke AI (zoals ChatGPT en Gemini). De eerste categorie is specifiek voor het onderwijs opgebouwd en kent vaak een pedagogisch element. Deze ontbreken bij de generieke AI-modellen.
Gebruik van Big Tech in het onderwijs
In het rondetafelgesprek was er ook veel aandacht voor de positie van Big Tech in het funderend onderwijs. SIVON-bestuurder Paul Zevenbergen “Het is geen kwestie van Big Tech-partijen buiten de deur krijgen, maar om deze partijen te laten voldoen aan publieke waarden.” Twee sporen ziet SIVON daarvoor als essentieel: 1. het bouwen van alternatieven, zoals op het gebied van AI en cloudoplossingen, en 2. het maken van bindende afspraken. Dit gebeurt momenteel al met de DPIA’s (privacyrisico-analyse) die SIVON namens schoolbesturen uitvoert in het kader van de AVG en het onlangs verschenen Toetsingskader voor de AI-wetgeving. Tegelijkertijd werd ook gewezen op een pragmatische aanpak: “Je morgen volledig ontdoen van big tech-partijen is niet realistisch, maar niks doen is geen strategische keuze,” aldus Dialogic-onderzoeker Guido de Moor.
Meer weten over AI in het onderwijs?
Samen met onze partners PO-Raad, Kennisnet, SIVON, Edu-V en NOLAI maken wij ons hard voor een veilig en verantwoord gebruik van generatieve en educatieve AI. We kijken uit naar het Tweede Kamerdebat Leermiddelen, Digitalisering en Onderwijsondersteuning van 9 april waar de Tweede Kamer hopelijk gehoor gaat geven aan bovengenoemde oproepen.
Graag wijzen we iedere school daarnaast op het recent gepubliceerde Toetsingskader AI Act van SIVON en de bijbehorende webinar (13 april). Hier kun je als school alles leren over de nieuwe wetgeving rondom AI. Ook wijzen we je graag op de Handreiking AI in het Onderwijs van Kennisnet als ondersteuning bij het zelf maken van beleid t.a.v. het gebruik van AI binnen jouw schoolorganisatie.