Onderwijsraad adviseert tegen wettelijke verplichting evidence-informed werken
Er moet geen wettelijke verplichting voor scholen komen om evidence-informed te werken, zo adviseert de Onderwijsraad in het onlangs gepubliceerde rapport ‘Leren van onderzoek’. In dit rapport brengt de raad - op verzoek van de Tweede Kamer - de kansen en risico’s in kaart van het sturen op evidence-informed werken. De aanbevelingen zijn kraakhelder: zet in op een breed palet aan onderzoek, creëer de juiste voorwaarden en stimuleer duurzame verbindingen tussen onderwijs en onderzoek.
Smalle kijk zet kwaliteit onder druk
Goed onderwijs vraagt om leraren en professionele schoolteams die breed geïnformeerd kunnen handelen, gebaseerd op diverse vormen van onderzoek. De Onderwijsraad merkt op dat sturing op evidence-informed werken vaak versmald wordt tot bewezen effectieve aanpakken. Dit brengt risico’s met zich mee, zo schrijft de raad. Zo kan overheidssturing op het gebruik van bewezen effectieve methodes de onderwijskwaliteit onder druk zetten, omdat deze voorbijgaan aan de complexiteit van de onderwijspraktijk en de professionele ruimte van schoolteams inperkt.
Daarom adviseert de Onderwijsraad om te stoppen met de smalle sturing rond bewezen effectieve aanpakken en in te zetten op een breed palet aan onderzoek en expertise van onderwijsprofessionals. Dit vraagt ook om de juiste randvoorwaarden in de school. Bijvoorbeeld een lerende cultuur en een personeelsbeleid dat de professionele ontwikkeling van leraren stimuleert. Maar ook om voldoende tijd, ruimte, faciliteiten en budget. De raad schrijft dat bestuurders en schoolleiders deze randvoorwaarden kunnen creëren, maar dat de overheid aan zet is om voor voldoende middelen te zorgen.
Wat vindt de VO-raad
De VO-raad is groot voorstander van het verder versterken van geïnformeerd handelen in de onderwijspraktijk. Er zijn steeds meer scholen met een professionele, lerende cultuur en waar met partners wordt gewerkt aan de verbinding tussen onderzoek en onderwijs, bijvoorbeeld in auctoraten. Hierbij zien we evidence-informed werken als een goed middel en willen we dit nadrukkelijk stimuleren, maar vinden we net als de Onderwijsraad dat dit niet mag leiden tot een verplichting voor scholen om alleen maar bewezen effectieve interventies in te zetten. Het moet mogelijk blijven voor scholen om gebruik te maken van een breed palet aan onderzoek.
Daarnaast pleiten we voor een betere vindbaarheid van onderwijsonderzoek en voor een nauwe aansluiting op de vragen die op de werkvloer van scholen spelen. Een voorbeeld is het gespecialiseerd onderwijs. Voor leerlingen met specifieke ondersteuningsbehoeften is maar beperkt onderzoek gedaan naar wat werkt. Een gemiste kans in de beweging naar inclusief onderwijs.
NKO aan zet
De Onderwijsraad adresseert ook aanbevelingen aan het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO). Volgens de raad is het cruciaal dat onderwijsprofessionals en onderzoekers een gelijkwaardige inbreng hebben, hier speelt het NKO een belangrijke rol in. Ook schrijft de Onderwijsraad dat het NKO moet waken voor versmalling door bovenmatig aandacht te geven aan effectonderzoek, en bij moet dragen aan de totstandkoming van verbindingen in het kennissysteem.
De VO-raad onderschrijft de aanbevelingen aan het NKO. Pak de rol van verbinder bij duurzame, gelijkwaardige partnerschappen waar onderzoek en praktijk samenkomen. Bijvoorbeeld de werkplaatsen onderwijsonderzoek, de opleidingsscholen en auctoraten. Zo draagt het NKO bij aan het versterken van evidence-informed werken in de klas, school en het bestuur.
