(Verder) aan de slag met het versterken van je taal- en leesonderwijs
De beheersing van basisvaardigheden – taal, rekenen, burgerschap en digitale geletterdheid – staat al jaren onder druk, zo blijkt uit onderzoeken als de Staat van het Onderwijs en PISA. Dat is zorgelijk, want zonder deze basis is leren en later functioneren in samenleving en arbeidsmarkt moeilijker. Vanaf 1 augustus 2025 kijkt de inspectie daarom nadrukkelijk naar het aanbod van basisvaardigheden (taal, rekenen en burgerschap) in het eindoordeel van scholen. Veel scholen zijn al hard aan de slag met het versterken van het taal- en leesonderwijs bij hen op school. In dit artikel geven we je handvatten om (verder) aan de slag te gaan.
Taal- en leesbeleidsplan
Verder aan de slag met het taalbeleidsplan? Stichting Lezen, Expertisecentrum Nederlands en de kennistafel leesonderwijs bieden verschillende ondersteuningsinstrumenten aan. De Kwaliteitswaaier Effectief Onderwijs in Begrijpend lezen is te downloaden of te bestellen. Mail hiervoor naar: kennistafelleesonderwijs@vo-raad.nl.
Zelfevaluatie
Zelfevaluatie kan bijvoorbeeld door de leesscan van Stichting Lezen gebruiken. Door met je team de Leesscan vo in te vullen breng je het lees- en literatuuronderwijs op jullie school in kaart. Wat is jullie kracht? En waar is terrein te winnen? De Leesscan vo helpt een route uitstippelen naar effectiever leesonderwijs. Of maak gebruik van Taalonderwijs in Beeld VO van Expertisecentrum Nederlands. Dit is een online zelfevaluatie-instrument dat als startpunt kan dienen voor duurzame verbeterslagen in het voortgezet onderwijs met betrekking tot het Nederlandse taalonderwijs schoolbreed.
Format taalbeleidsplan
Het Expertisecentrum Nederlands biedt een format aan voor een taalbeleidsplan. Dit format biedt stap voor stap begeleiding richting een doordacht en haalbaar verbeterplan, waarbij gebruik wordt gemaakt van duidelijke uitleg en praktische voorbeelden.
Theoretische achtergrond
In de Kwaliteitswaaier Effectief Onderwijs in Begrijpend Lezen is beschreven wat effectief leesonderwijs betekent voor leraren, leesdeskundigen, schoolleiders en bestuurders. Je kunt hem kosteloos downloaden of een gedrukt exemplaar bestellen.
Inspiratie voor leesonderwijs
Website basisvaardigheden/Nederlands | SLO
Op deze site vind je informatie en praktische handvatten om gericht aan de slag te gaan met de basisvaardigheden taal. Het helpt inzicht te geven in het landelijk curriculum en het in kaart te brengen hoe het ervoor staat met de basisvaardigheden op jouw school. Je vindt er praktische materialen waarmee je samen met je team kunt werken aan het versterken van deze vaardigheden binnen de school.
Inspiratiescholen.nl | Kennistafel Effectief Leesonderwijs
Op inspiratiescholen.nl delen po- en vo-scholen hun kennis en ervaring op het gebied van effectief leesonderwijs. Deze pagina biedt inspiratie aan alle scholen die hun leesonderwijs willen versterken. Lees praktijkvoorbeelden, bezoek een Inspiratieschool en leer van scholen die al bewezen successen boeken.
Toolkit | Bibliotheek op School
Bibliotheek op School heeft een toolkit ontwikkeld, waarin allerlei materialen zitten die van pas komen bij het leesonderwijs in het voortgezet onderwijs en praktijkonderwijs.
Lezen in het VO | Stichting Lezen & SLO
De pagina Lezen in het VO van Stichting Lezen en SLO bevat bouwstenen voor leesonderwijs. Bij elke bouwsteen vind je basisinformatie, (wetenschappelijke) bronnen en uitwerkingen in de praktijk.
Leermiddelen
Met behulp van het Kwaliteitskader Leermiddelen Taal/Nederlands kunnen onderwijsprofessionals met elkaar in gesprek gaan over de kwaliteit van leermiddelen en teksten. Het kader helpt om hierin onderbouwde keuzes te kunnen maken. Beluister de podcast over het Kwaliteitskader voor leermiddelen. Yra van Dijk en Koen van Brussel bespreken met Tjip de Jonghoe je zelf met het kader aan de slag kan. Je kunt het kader ook kosteloos downloaden of een gedrukt exemplaar bestellen.
Overstap ISK naar vervolgonderwijs
De Taalunie heeft samen met een groep deskundigen aanbevelingen geformuleerd om de overstap van ISK naar het vervolgonderwijs - en de ondersteuning in dit reguliere onderwijs - te verbeteren voor leerlingen. Het adviesrapport wil scholen ondersteunen. Het biedt een overzicht van waar beleidsmakers, scholen zelf en andere betrokkenen op kunnen inzetten om tot een betere doorstroom en begeleiding van nieuwkomersleerlingen in het reguliere onderwijs te komen. Ook worden goede voorbeelden gedeeld.
