Een taalbewuste school: hoe ga je om met thuistalen op school?
Afgelopen najaar publiceerde de Onderwijsraad het rapport ‘Talige diversiteit benutten’. In het Nederlandse onderwijs is meertaligheid eerder regel dan uitzondering: op scholen zitten namelijk veel leerlingen die thuis een andere taal spreken dan Nederlands. De vraag is daarmee niet óf scholen met meertaligheid te maken hebben, maar hoe zij daar goed mee omgaan. Dat vraagt iets van hoe we naar taalonderwijs kijken. Het combineren van je moedertaal en het Nederlands kan ondersteunend zijn in het leerproces. Op sommige scholen – zoals in het nieuwkomersonderwijs – wordt dit al volop gedaan. Maar op veel scholen ontbreekt er beleid over de omgang met talige diversiteit. Hoe besteed je als school aandacht aan talige diversiteit?
Volgens lector Meertaligheid en Geletterdheid Mirjam Günther ligt er een belangrijke kans in talenbewust lesgeven: “Talenbewust lesgeven maakt van taal een brug naar leren: niet minder aandacht voor het Nederlands, maar meer kansen voor alle leerlingen.” Thuistalen van leerlingen zijn een hulpbron bij het leren van en in het Nederlands. Daarvoor hoeft de docent de taal niet zelf te beheersten. Met de juiste didactiek, materialen, expertise en ondersteuning kunnen ze thuistalen doelgericht inzetten in de lespraktijk. Meer aandacht voor talige diversiteit helpt daarnaast bij een gevoel van verbondenheid van leerlingen.
Aandacht voor meertaligheid raakt niet alleen aan leerprestaties, maar ook aan het welbevinden van leerlingen. Wanneer hun taal en achtergrond een plek krijgen in de klas, voelen leerlingen zich eerder gezien en betrokken. Dat versterkt de motivatie en draagt bij aan een inclusieve leeromgeving.
"Bijna alle scholen hebben te maken met leerlingen die van huis uit een andere taal spreken dan Nederlands. Denk aan migrantentalen, maar ook aan een van de vele streektalen die in Nederland gesproken worden. De Onderwijsraad adviseert deze thuistalen in de klas te benutten voor het leren van en in het Nederlands."
“De stap van visie naar praktijk vraagt om concrete keuzes en experimenten in de school”, zegt Rosemary Vonk van Olympus College. Zij werkt met haar collega’s aan een onderzoekende aanpak waarin taalontwikkeling en vakinhoud samenkomen, en waarin ruimte is voor de taalachtergronden van leerlingen. Dergelijke voorbeelden laten zien dat het benutten van meertaligheid niet iets extra’s is, maar geïntegreerd kan worden in goed onderwijs. Het vraagt vooral om een bewuste visie, samenwerking binnen het team en de bereidheid om nieuwe werkwijzen uit te proberen.
Geactualiseerd curriculum en talige diversiteit
Scholen zijn al verplicht om hun taalbeleid in het schoolplan te beschrijven. Met de nieuwe conceptkerndoelen en -examenprogramma’s wordt de aandacht voor meertaligheid en de thuistaal van leerlingen nog meer verankerd in beleid. Hiermee is het aandacht geven aan meertaligheid niet langer vrijblijvend voor scholen. De invoering van het geactualiseerde curriculum is dan ook het moment om je als school te verdiepen in het gebruik van de thuistalen van leerlingen in lessen.
Webinar: Meertaligheid als kracht
Op 29 juni 2026 vond er een webinar plaats waarin Mirjam Günther, lector Meertaligheid en Geletterdheid en één van de redacteuren van het boek ‘Talenbewust lesgeven in het vo en mbo’, inzichten deelde over de meertalige school. Rosemary Vonk vertelde over de aanpak van Olympus College. De Onderwijsraad lichtte daarnaast het rapport 'Talige diversiteit benutten' toe.
*De ondertiteling is automatisch gegenereerd en kan fouten bevatten.
(Verder) aan de slag met het versterken van je taal- en leesonderwijs
De beheersing van basisvaardigheden – taal, rekenen, burgerschap en digitale geletterdheid – staat al jaren onder druk, zo blijkt uit onderzoeken als de Staat van het Onderwijs en PISA. Dat…
Onderwijsraad: Meertaligheid is een kans, geen belemmering
Bijna alle scholen in Nederland hebben te maken met jongeren die van huis uit een andere taal spreken dan Nederlands. In het advies ‘Talige diversiteit benutten’ stelt de Onderwijsraad dat…
Curriculumimplementatie
Elke school gaat de komende jaren overstappen naar een lesprogramma met vernieuwde kerndoelen en examenprogramma’s. De VO-raad helpt bestuurders en schoolleiders op weg om de curriculumactualisatie door te voeren, keuzes…
Tes Schmeink
Beleidsadviseur toetsing en examinering, vmbo en lees- en taalonderwijs
tesschmeink@vo-raad.nl