Follow the Money: “onderwijsstichtingen als façade”
“Op het oog waren het bevlogen initiatiefnemers die kansengelijkheid wilden vergroten. In werkelijkheid gebruikten zij hun stichtingen als uithangbord, terwijl via verborgen bv’s miljoenen aan onderwijsgeld werden binnengesleept. Gemeenten, scholen en geldschieters keken jarenlang weg.” Dit schrijft Follow the Money op 26 september over de Weekend Academie, Leren voor de Toekomst en Durf te dromen.
In alle gevallen dachten scholen dat zij samenwerkten met een stichting zonder winstoogmerk. Maar na onderzoek van Follow the Money blijkt dat schoolbesturen grote bedragen overmaakten aan bv’s. Eerdere publicaties van Follow the Money kaartten dit al aan. De parallellen tussen de verschillende initiatieven roepen de vraag op hoe de stichtingsdirecteuren dit konden doen zonder dat donateurs, gemeenten of scholen dit opmerkten en ingrepen.
In het artikel wordt bijzonder hoogleraar onderwijsrecht Stefan Philipsen (Radboud Universiteit) aangehaald, die wijst op zwakke interne controles bij schoolbesturen. ‘Het kan niet zo zijn dat je een afspraak hebt met partij A en je vervolgens een factuur betaalt aan partij B, zonder dat dit opvalt. Dan zijn je controleprocessen simpelweg niet op orde,’ stelt Philipsen. De namen en logo’s op facturen leken echter zo op elkaar, dat dit niet duidelijk was. Ook wordt erkend dat scholen te maken hebben met steeds meer eisen en veel tijdelijke financiering. “De groei van subsidies brengt volgens critici perverse prikkels met zich mee. Scholen kunnen met de tijdelijke potjes geen vast personeel aannemen, maar wel tijdelijke contracten aangaan met commerciële partijen.”
De VO-raad betreurt vanzelfsprekend het handelen van de genoemde organisaties. We benadrukken dat scholen en besturen zelf verantwoordelijk zijn om partijen te kiezen en in te huren. Dit vraagt -zo bewijzen deze voorbeelden- alertheid en een bedrijfsvoering die mogelijke misleiding signaleert. De misleiding is echter alleen de daders aan te rekenen.
De VO-raad pleit bij de politiek voor meer structurele financiering. Minder tijdelijke financiering geeft meer financiële zekerheid aan schoolorganisaties zodat zij zelf structureel passende expertise in dienst kunnen nemen..