Onderzoeksrapport Inspectie: wat helpt schoolbesturen om beleidsrijk te begroten?

Beleidsrijk begroten is wenselijk en biedt meerwaarde, vinden vrijwel alle schoolbesturen in het po, vo, so en mbo. Zij ervaren echter nog een aantal drempels om tot een beleidsrijke begroting te komen. Dit blijkt uit een recent onderzoek van de Inspectie van het Onderwijs ‘Sturen op beleidsrijk begroten’. Het onderzoek geeft inzicht in wat schoolbesturen helpt om beleidsrijk te begroten, en biedt zo belangrijke handvatten voor bestuurders, de VO-raad en het ministerie van OCW om dit proces verder te brengen.

Bij beleidsrijk begroten worden strategische beleidsplannen en maatschappelijke meerwaarde gekoppeld en inzichtelijk gemaakt aan de beschikbare middelen. Centraal in het onderzoek stond de vraag ‘Wat maakt dat schoolbesturen dit wel of niet toepassen?’ In het onderzoek komt naar voren dat vrijwel alle besturen beleidsrijk begroten wenselijk vinden voor sturing, verantwoording en dialoog, maar dat slechts de helft een beleidsrijke begroting heeft. Een aantal besturen geeft aan dit wel te willen, maar de voorspelbaarheid in de bekostiging te missen. Daarnaast vormt een gebrek aan kennis binnen de organisatie over het strategisch begrotingsproces soms een drempel, alsook een gebrek aan een interne dialoog over en betrokkenheid bij dit proces. Verder ontbreekt in sommige gevallen een beschikbare werkwijze, en ervaren veel besturen een gebrek aan ondersteuning.

Een ander aandachtspunt is dat besturen soms verschillend interpreteren welke middelen wel en niet onder het strategisch begrotingsproces vallen. Zo lijkt een aanzienlijk deel van de besturen bepaalde begrotingsposten uit te zonderen van het proces van beleidsrijk begroten, omdat zij deze in beperkte mate stuurbaar vinden. Dit zijn incidentele posten (zoals subsidies) of juist vaste posten (zoals personeelslasten).

Ondersteuning

De VO-raad onderschrijft het belang van een beleidsrijke begroting en wil het beleidsrijk begroten graag stimuleren en ondersteunen. De sectorraden waren ook betrokken bij het onderzoek van de Inspectie; onder meer bij het opstellen van de onderzoeksvragen en het selecteren van bestuurders voor een klankbordgroep voor het duiden van de uitkomsten.

Het onderzoek maakt helder waar scholen nog drempels ervaren om beleidsrijk begroten verder te brengen en wat hen kan helpen op dit terrein. Het biedt zo waardevolle informatie voor schoolbestuurders zelf, alsook voor de VO-raad en OCW voor verdere ondersteuning van scholen op dit vlak.

Thematraject

De VO-academie biedt een thematraject aan waarbij de ontwikkeling naar een beleidsrijke begroting centraal staat, door in de driehoek van financial, schoolleider en bestuurder met elkaar in gesprek te gaan. Het volgende traject start op 2 december aanstaande.

Lees meer

Zie ook:

Paul Huisman

Senior beleidsadviseur bekostiging en bedrijfsvoering

paulhuisman@vo-raad.nl