Onderzoeksrapport: wat werkt bij het tegengaan van (seksueel) grensoverschrijdend gedrag?
(Seksueel) grensoverschrijdend gedrag in het onderwijs wordt steeds vaker gemeld. Een goed onderbouwde en praktijkgerichte aanpak van dit ongewenste gedrag is daarom hard nodig. In opdracht van de VO-raad en de Alliantie Seksueel Grensoverschrijdend gedrag (Alliantie SGG) is onderzoek gedaan naar wat helpt bij het werken aan een open en veilige schoolcultuur, waarin seksueel grensoverschrijdend gedrag wordt tegengegaan.
Om kwalitatief goed onderwijs te kunnen bieden, is het belangrijk dat er een veilige omgeving is voor leerlingen en personeel om in te kunnen leren en werken. Een veilige omgeving betekent dat er een prettige sfeer op school is, dat incidenten met (seksueel) grensoverschrijdend gedrag worden voorkomen en dat adequaat gehandeld wordt in het geval zich toch een incident voordoet.
Uitkomsten
De belangrijkste boodschap van het onderzoeksrapport is dat op scholen continu het gesprek moet worden gevoerd over de cultuurverandering die nodig is om een open en veilige schoolcultuur te creëren. Hoofdpunten van het onderzoeksrapport zijn verder:
- Leerlingen moet specifieke kennis en vaardigheden worden aangeleerd. Hiervoor moet plaats worden gemaakt binnen het curriculum. In de geactualiseerde kerndoelen voor het funderend onderwijs staat bijvoorbeeld vastgelegd dat scholen leerlingen respectvol moeten leren omgaan met seksualiteit en diversiteit in de samenleving.
- Professionele normen vormen een belangrijk aangrijpingspunt in het werken aan een open en veilige schoolcultuur. Het gaat niet alleen om formele regels en protocollen, maar vooral om het dagelijks handelen van onderwijsprofessionals en actief normstellend gedrag.
- Beleidsvoering is een noodzakelijke basis voor het voorkomen, signaleren en opvolgen van (seksueel) grensoverschrijdend gedrag binnen scholen. Het hebben van formele documenten, zoals een veiligheidsplan, anti-pestprotocol of gedragscode, is niet genoeg; belangrijker is de vraag of beleid bekend, toegankelijk, uitvoerbaar, actueel en doorleefd is.
In het rapport duidt de Alliantie SGG de uitkomsten voor go, po, pro en vo. Deze worden gekoppeld aan de pijlers van de Regeringscommissaris ‘Seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld’, te weten omgangscultuur, organisatiestructuur en ondersteunend systeem. Ook is in het rapport de factsheet ‘Samen werken aan een open en veilige schoolcultuur’ opgenomen. De factsheet geeft een compacte samenvatting van het rapport.
Instrument
De uitkomsten van het rapport dienen als input voor het ontwikkelen van een instrument dat scholen helpt een beeld te krijgen van waar zij staan als het gaat om het werken aan een open en veilige schoolcultuur. Ook biedt het te ontwikkelen instrument een overzicht van bestaand ondersteuningsaanbod.
Alliantie SGG
In de Alliantie SGG werken de onderwijsraden van het gespecialiseerd onderwijs, primair onderwijs, voortgezet onderwijs, praktijkonderwijs en het mbo, Stichting School & Veiligheid, de Vertrouwensinspectie en het ministerie van OCW samen om scholen te ondersteunen bij het versterken van sociale veiligheid en het tegengaan van seksueel grensoverschrijdend gedrag.
